Hút thuốc – thêm gánh nặng cho lá gan đang tổn thương
Nhiều người vẫn cho rằng thuốc lá chủ yếu gây tổn hại cho phổi và tim mạch, trong khi gan ít chịu ảnh hưởng. Tuy nhiên, các chuyên gia y tế cảnh báo, với những người mắc bệnh gan mạn tính, đặc biệt là viêm gan virus B, C, việc tiếp tục hút thuốc có thể làm gia tăng thêm các yếu tố bất lợi, góp phần thúc đẩy quá trình tổn thương gan và làm tăng nguy cơ biến chứng. Tại Hà Tĩnh, thực tế điều trị cho thấy vẫn còn không ít người bệnh viêm gan B, C duy trì thói quen hút thuốc trong thời gian dài, trong khi chưa nhận thức đầy đủ về những nguy cơ đối với sức khỏe.
Trường hợp ông Nguyễn Văn Vinh, 55 tuổi, ở thôn Mai Lâm, xã Mai Phụ là một ví dụ. Phát hiện mắc viêm gan B từ nhiều năm trước, ông được bác sĩ khuyến cáo điều trị và từ bỏ thuốc lá. Tuy nhiên, do đã duy trì thói quen hút khoảng một gói thuốc mỗi ngày trong nhiều năm, ông vẫn gặp khó khăn trong việc cai thuốc. Chỉ đến khi nhập Bệnh viện ĐK tỉnh Hà Tĩnh vì men gan tăng cao nhiều lần so với ngưỡng bình thường, ông mới được phát hiện gan đã có dấu hiệu xơ hóa. “Trước đây tôi cứ nghĩ đã nhiễm viêm gan B thì hút thuốc hay không cũng không ảnh hưởng nhiều đến bệnh. Tôi hút thuốc đã hơn 10 năm nên việc bỏ thuốc rất khó. Đến khi bác sĩ giải thích gan đang bị tổn thương và tiếp tục hút thuốc có thể khiến tình trạng nặng thêm, tôi mới thực sự lo. Trong thời gian điều trị, tôi cố gắng cai thuốc và thấy sức khỏe tốt hơn”, ông Vinh chia sẻ.

Bác sĩ Đặng Thị Hằng thăm khám cho bệnh nhân mắc bệnh gan tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Hà Tĩnh
Theo bác sĩ chuyên khoa I Đặng Thị Hằng, Khoa Truyền nhiễm, Bệnh viện ĐK Hà Tĩnh, hút thuốc không chỉ tác động đến hệ hô hấp và tim mạch mà còn có thể ảnh hưởng bất lợi đến sức khỏe gan. Các chất độc trong khói thuốc được hấp thu vào cơ thể và gan phải tham gia chuyển hóa, xử lý nhiều chất trong số đó. Đối với người đã có bệnh gan mạn tính, việc tiếp tục hút thuốc có thể làm gia tăng gánh nặng chuyển hóa và các yếu tố gây tổn thương. Đáng lưu ý, thói quen hút thuốc thường đi kèm sử dụng rượu bia ở một bộ phận nam giới. Khi nhiều yếu tố nguy cơ cùng tồn tại, tình trạng tổn thương gan có thể trở nên phức tạp hơn, đặc biệt ở những người đã mắc viêm gan vi rút hoặc các bệnh lý gan mạn tính. “Người mắc viêm gan B, C cần tuân thủ điều trị và tái khám theo lịch hẹn. Bên cạnh đó, nên chủ động bỏ thuốc lá, hạn chế tối đa rượu bia, không tự ý sử dụng thuốc hoặc các sản phẩm không rõ nguồn gốc vì có thể làm tăng thêm gánh nặng cho gan”, bác sĩ Đặng Thị Hằng khuyến cáo.
Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), năm 2024, viêm gan B và C liên quan tới khoảng 1,3 triệu ca tử vong trên toàn cầu, chủ yếu do xơ gan và ung thư gan. Riêng tại Bệnh viện ĐK tỉnh Hà Tĩnh, Phòng Tư vấn, quản lý và điều trị viêm gan vi rút B, C đang quản lý, cấp thuốc điều trị ngoại trú cho hơn 1.000 bệnh nhân. Bệnh viện cũng tiếp nhận hơn 400 bệnh nhân ung thư gan mỗi năm. Những con số trên cho thấy gánh nặng bệnh gan vẫn đáng lưu tâm, trong đó việc phát hiện sớm, điều trị đúng và kiểm soát các yếu tố nguy cơ có ý nghĩa quan trọng trong phòng ngừa biến chứng.
Với người mắc viêm gan B, C, bỏ thuốc lá không thể thay thế cho điều trị đặc hiệu nhưng là một trong những thay đổi lối sống cần thiết để giảm thêm các tác động bất lợi lên sức khỏe. Cùng với đó, người dân cần chủ động xét nghiệm viêm gan vi rút khi có nguy cơ, kiểm tra sức khỏe định kỳ và tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ. Bảo vệ lá gan không chỉ bắt đầu từ việc điều trị bệnh mà còn từ việc loại bỏ những thói quen có thể làm gia tăng tổn thương. Bỏ thuốc lá, hạn chế rượu bia và chủ động kiểm tra sức khỏe là những việc mỗi người có thể thực hiện để giảm nguy cơ bệnh gan tiến triển và bảo vệ sức khỏe lâu dài.
Đoàn Loan

