Trạm y tế nói không với thuốc lá: Từ không gian sạch khói thuốc lá đến thay đổi nhận thức

Không khói thuốc bắt đầu từ cánh cổng trạm y tế

Một buổi sáng tại Trạm Y tế phường Trần Phú hoạt động khám, chữa bệnh diễn ra như thường lệ. Người dân đến đăng ký, chờ khám, nhận thuốc; cán bộ y tế tất bật với công việc chuyên môn. Điều dễ nhận thấy là trong khuôn viên trạm không có khói thuốc lá.

Ngay từ cổng, biển “Cơ sở y tế không khói thuốc” được đặt ở vị trí dễ quan sát. Các khu vực chờ khám, hành lang, phòng làm việc đều được giữ thông thoáng, sạch sẽ. Khi phát hiện người dân có ý định hút thuốc trong khuôn viên, cán bộ y tế chủ động nhắc nhở.

Bác sĩ Nguyễn Thanh Hoàng - Phụ trách Trạm Y tế Phường Trần Phú cho biết: “Phường Trần Phú có một cơ sở trạm chính và ba điểm trạm. Tại trạm chính và tất cả các điểm trạm đều thực hiện môi trường cơ sở y tế không khói thuốc, đó không chỉ nhằm thực hiện quy định mà còn là yêu cầu phù hợp với đặc thù của cơ sở y tế. Mỗi cán bộ y tế phải là tấm gương tiêu biểu và luôn nhắc nhở người dân thực hiện không khói thuốc khi đến khám chữa bệnh tại cơ sở y tế.”

Cán bộ Y tế Phường Trần Phú lồng ghép tuyên truyền, vận động người dân bỏ thuốc lá trong các buổi thăm khám tại nhà cho người dân

Còn tại Trạm Y tế Phường Thành Sen, để duy trì kết quả, đơn vị không chỉ đặt biển cấm hút thuốc mà còn lồng ghép nội dung phòng, chống tác hại thuốc lá trong hoạt động truyền thông, tư vấn sức khỏe. Cán bộ, nhân viên y tế được nhắc nhở thực hiện nghiêm quy định, đồng thời chủ động nêu gương trong việc không hút thuốc.

Bác sĩ Nguyễn Xuân Kháng, Giám đốc Trạm y tế Phường Thành Sen chia sẻ: “Cơ sở y tế là nơi chuyên chăm sóc sức khỏe, việc để khói thuốc xuất hiện không chỉ ảnh hưởng đến người hút mà còn tác động đến người bệnh, người nhà bệnh nhân và chính đội ngũ cán bộ y tế. Tất cả các điểm trạm trên địa bàn Phường Thành Sen đều thực hiện tốt cơ sở y tế không khói thuốc lá.”

Từ “không hút thuốc” đến giúp người dân bỏ thuốc.

Tại Trạm Y tế Phường Trần Phú trong quá trình khám, chữa bệnh, cán bộ y tế cũng tranh thủ tư vấn cho những người đang hút thuốc về nguy cơ đối với sức khỏe, tác động của khói thuốc đến người thân và những lợi ích khi từ bỏ thuốc lá.

Bác sĩ Nguyễn Thanh Hoàng - Phụ trách Trạm Y tế Phường Trần Phú cho biết: “Tư vấn để một người bỏ thuốc không phải lúc nào cũng dễ dàng. Nhiều người đã hình thành thói quen trong thời gian dài, thậm chí hút thuốc nhiều năm nên việc thay đổi hành vi cần có thời gian và sự đồng hành. Vì thế, mỗi cán bộ y tế phải kiên trì, dùng đủ các phương pháp trước hết là làm gương, giải thích, động viên, chia sẻ hình ảnh tốt của những người đã cai được thuốc lá. Đồng thời cán bộ trạm cũng lồng ghép tuyên truyền, vận động người dân bỏ thuốc lá trong các buổi thăm khám tại nhà cho người dân.”

Tại điểm Y tế Hộ Độ, thuộc Trạm Y tế Trần Phú

Ông Lê Khánh Chúc ở TDP Thạch Hạ, trước đây, ông Chúc đã có hơn 10 năm sử dụng thuốc lá. Mỗi ngày ông hút trung bình 1 bao thuốc lá. Tuy nhiên, sau khi ông bị ho, đi khám phát hiện bị bệnh Phổi tắc nghẽn mãn tính (COPD). Sau điều trị định kỳ tại trạm y tế được cán bộ y tế tư vấn, ông đã dần cai thuốc, mỗi ngày chỉ còn 1 vài điếu nữa thôi. “Tôi sẽ quyết tâm bỏ hẵn để bảo vệ sức khỏe mình và gia đình”, ông Chúc chia sẻ.

Với người dân, một lời nhắc nhở từ cán bộ y tế đôi khi không chỉ là lời khuyên trong một lần khám. Đó có thể là điểm bắt đầu để họ nhìn lại một thói quen đã tồn tại nhiều năm. Bà Lê Thị Thủy, TDP Bình Minh bộc bạch: “Tôi thường xuyên đưa cháu đến khám chữa bệnh tại trạm y tế, tôi thấy không gian thoáng đãng, cây cối xanh tươi, môi trường trong lành. Tôi mong muốn trạm y tế duy trì môi trường này để người dân được yên bình khi đến trạm khám chữa bệnh”.

Những câu chuyện như vậy cho thấy, phòng, chống tác hại thuốc lá tại tuyến y tế cơ sở không nên chỉ dừng ở việc “cấm hút thuốc”. Quan trọng hơn là tạo ra môi trường để người dân nhận thức rõ hơn về tác hại của thuốc lá và có thêm động lực thay đổi hành vi.

Theo ông Lê Chánh Thành, Phó Giám đốc Sở Y tế: “Cơ sở y tế phải là nơi tiên phong trong phòng, chống tác hại thuốc lá. Đây không chỉ là yêu cầu về môi trường làm việc mà còn thể hiện trách nhiệm của ngành y tế trong bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Sở Y tế tiếp tục chỉ đạo các đơn vị làm tốt công tác phòng, chống tác hại thuốc lá tại cơ sở y tế.”

Thực tế cho thấy, một trạm y tế không khói thuốc có thể chưa lập tức làm thay đổi thói quen của tất cả mọi người. Nhưng mỗi không gian sạch khói thuốc được duy trì, mỗi lời tư vấn được trao đi và mỗi người quyết tâm từ bỏ thuốc lá là thêm một bước tiến trong hành trình bảo vệ sức khỏe cộng đồng./.

Thanh Loan