Đừng đợi bệnh phổi mới quyết tâm cai thuốc

Khi bệnh tật mới quyết tâm bỏ thuốc

Mới 51 tuổi nhưng sức khỏe của ông P.H.M. (xã Kỳ Xuân, tỉnh Hà Tĩnh) đã suy giảm rõ rệt. Mắc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) nặng, những năm gần đây ông thường xuyên phải đến bệnh viện điều trị. Một trong những yếu tố nguy cơ được các bác sĩ lưu ý là ông có nhiều năm hút thuốc lá.

Biết thuốc lá có hại cho sức khỏe nhưng việc từ bỏ đối với ông không dễ dàng. Chỉ đến khi nhiều lần phải nhập viện vì bệnh phổi, ông mới cảm nhận rõ hơn những hệ lụy mà thói quen hút thuốc gây ra.

Bác sỹ Bệnh viện Phổi Hà Tĩnh kiểm tra sức bệnh nhân COPD do hút thuốc lá

“Tôi biết thuốc lá có hại nhưng bỏ không dễ. Những lần bệnh nặng phải vào viện điều trị kéo dài khiến tôi càng thấy rõ sức khỏe bị ảnh hưởng thế nào. Được các bác sĩ tư vấn, lần này tôi quyết tâm bỏ thuốc lá”, ông M. chia sẻ.

Tương tự, ông N.V.C. (phường Hà Huy Tập, tỉnh Hà Tĩnh) cũng từng nhiều năm hút thuốc. Chỉ khi mắc ung thư phổi, ông mới thực sự nhận thức đầy đủ về những tác động nghiêm trọng của thuốc lá đối với sức khỏe. Sau phẫu thuật, khi sức khỏe có dấu hiệu ổn định, ông lại tiếp tục hút thuốc. Đến khi sức khỏe suy giảm nhiều, ông mới quyết định bỏ hẳn.

“Đến khi mắc ung thư phổi tôi mới thấy thuốc lá ảnh hưởng đến sức khỏe nghiêm trọng như thế nào. Sau khi mổ, thấy sức khỏe ổn định nên tôi lại hút thuốc. Đến lúc sức khỏe giảm sút nhiều mới bỏ hẳn. Tôi rất hối tiếc vì đã không bỏ thuốc sớm hơn. Tôi mong những người đang hút thuốc, nhất là người trẻ, đừng chủ quan trước tác hại của thuốc lá và hãy từ bỏ càng sớm càng tốt”, ông C. chia sẻ.

Tại Bệnh viện Phổi Hà Tĩnh, những trường hợp như ông M. và ông C. không phải cá biệt. Nhiều bệnh nhân đang điều trị COPD, ung thư phổi, viêm phế quản mạn tính... có tiền sử hút thuốc lá, thuốc lào trong thời gian dài.

Đáng lo ngại, không ít người chỉ đến cơ sở y tế khi các triệu chứng đã trở nên rõ rệt như ho kéo dài, khạc đờm dai dẳng, khó thở, đau tức ngực hoặc sức khỏe suy giảm. Khi đó, bệnh có thể đã tiến triển, quá trình điều trị kéo dài, ảnh hưởng đáng kể đến sức khỏe, sinh hoạt và chất lượng cuộc sống.

Theo các bác sĩ, tác hại của thuốc lá không phải lúc nào cũng biểu hiện ngay mà thường âm thầm tích lũy qua nhiều năm. Thời gian hút càng dài, mức độ phơi nhiễm với các chất độc hại trong khói thuốc càng lớn, nguy cơ tổn thương phổi và mắc các bệnh lý nghiêm trọng càng cao.

Đặc biệt, đối với người đã mắc bệnh hô hấp mạn tính, tiếp tục hút thuốc có thể khiến bệnh tiến triển nhanh hơn, làm gia tăng các đợt cấp, giảm chức năng hô hấp và tăng nguy cơ phải nhập viện.

Cai thuốc càng sớm, cơ hội bảo vệ sức khỏe càng lớn

Từ thực tế điều trị, bác sĩ Nguyễn Đức Quảng, Giám đốc Bệnh viện Phổi Hà Tĩnh, khuyến cáo người có thói quen hút thuốc, nhất là những người đã hút trong thời gian dài, cần chủ động từ bỏ thuốc càng sớm càng tốt, không nên chờ đến khi sức khỏe xuất hiện những dấu hiệu nghiêm trọng mới quyết định cai thuốc.

Các bệnh nhân bị COPD tập phục hồi chức năng hô hấp tại BV Phổi Hà Tĩnh

Khi xuất hiện các biểu hiện như ho kéo dài, khạc đờm dai dẳng, khó thở, đau tức ngực, mệt mỏi hoặc sụt cân không rõ nguyên nhân, người dân cần đến cơ sở y tế để được thăm khám, phát hiện và điều trị sớm.

Theo bác sĩ Nguyễn Đức Quảng, cai thuốc không phải là việc dễ dàng, bởi nicotine trong thuốc lá gây nghiện, khiến người sử dụng khó từ bỏ sau nhiều năm lệ thuộc. Tuy nhiên, khó cai không có nghĩa là không thể cai. Người hút thuốc có thể tìm đến sự tư vấn, hỗ trợ của nhân viên y tế, đồng thời xây dựng kế hoạch phù hợp và kiên trì thực hiện từng bước.

Đối với người đã mắc bệnh phổi, cai thuốc càng có ý nghĩa. Từ bỏ thuốc giúp loại bỏ một trong những yếu tố nguy cơ tiếp tục gây tổn thương hệ hô hấp, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi hơn cho việc điều trị và kiểm soát bệnh.

“Cai thuốc càng sớm càng tốt, đặc biệt là trước khi những tổn thương sức khỏe trở nên nghiêm trọng. Bỏ thuốc không thể đảo ngược hoàn toàn những hậu quả đã xảy ra, nhưng giúp người bệnh không tiếp tục đưa thêm các chất độc hại vào cơ thể, qua đó hạn chế những nguy cơ sức khỏe về sau”, bác sĩ Nguyễn Đức Quảng cho biết.

Không chỉ bảo vệ người hút, cai thuốc còn góp phần bảo vệ những người sống cùng khỏi khói thuốc thụ động. Trong gia đình, việc một người tiếp tục hút thuốc có thể khiến vợ, chồng, con cái và những người thường xuyên tiếp xúc với họ bị phơi nhiễm khói thuốc.

Xây dựng môi trường không khói thuốc cần bắt đầu từ những hành động cụ thể như không hút thuốc trong nhà, nơi làm việc, trường học và những nơi công cộng; đồng thời động viên, hỗ trợ người thân đang hút thuốc cai thuốc.

Phòng, chống tác hại của thuốc lá cũng cần được thực hiện từ sớm, đặc biệt trong giới trẻ. Khi chưa bắt đầu hút thuốc, nói “không” với thuốc lá sẽ đơn giản hơn rất nhiều so với hành trình cai thuốc sau nhiều năm lệ thuộc nicotine.

Từ những trường hợp đang điều trị tại Bệnh viện Phổi Hà Tĩnh có thể thấy, cai thuốc không nên là quyết định chỉ được đưa ra khi bệnh tật đã trở thành gánh nặng. Chủ động từ bỏ thuốc khi sức khỏe còn tốt vẫn là lựa chọn thiết thực nhất để giảm nguy cơ bệnh tật, bảo vệ sức khỏe bản thân và những người xung quanh.

Nhật Thắng