Ung thư tại Việt Nam, cứ gần 5 phút có một người tử vong

Theo bộ dữ liệu GLOBOCAN 2024 của Cơ quan Nghiên cứu Ung thư quốc tế (IARC), công bố tháng 7/2026, mỗi năm Việt Nam có khoảng 177.404 ca ung thư mới và 111.015 ca tử vong. Hiện có khoảng 404.153 người đang sống chung với bệnh trong vòng 5 năm sau chẩn đoán.

Trong 16 năm qua, số ca mắc ung thư mới tại Việt Nam tăng 59%, trong khi tỷ lệ tử vong tăng khoảng 35%. Tỷ lệ tử vong so với số ca mắc mới ở nước ta khoảng 63%, cao hơn đáng kể so với nhiều nước phát triển như Mỹ, Anh, Nhật Bản, nơi tỷ lệ này khoảng 35-40%.

Một bệnh nhân ung thư đang được xạ trị tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Hà Tĩnh

Tại hội thảo “Cuộc chiến chống ung thư: Cần bước đột phá toàn diện” do Báo Tiền Phong tổ chức ngày 31/7, PGS.TS Đỗ Anh Tú, Phó Giám đốc Bệnh viện K, Chánh Văn phòng Hội Ung thư Việt Nam, cho rằng một trong những nguyên nhân khiến tỷ lệ tử vong do ung thư tại Việt Nam còn cao là người bệnh thường được phát hiện khi bệnh đã ở giai đoạn muộn, thậm chí di căn.

Ở nam giới, ung thư phổi đứng đầu về số ca mắc, tiếp đến là ung thư đại trực tràng, gan, dạ dày và thực quản. Ở nữ giới, ung thư vú phổ biến nhất. Tuy nhiên, đây cũng là loại ung thư có nhiều tiến bộ trong điều trị, nhiều bệnh nhân, kể cả ở giai đoạn di căn, vẫn có thể kéo dài thời gian sống nếu được điều trị phù hợp.

Bên cạnh phát hiện bệnh muộn, Việt Nam còn đối mặt với tình trạng thiếu nhân lực chuyên ngành ung thư, đặc biệt là bác sĩ nội khoa ung thư, xạ trị và nhân lực giải phẫu bệnh. Chi phí điều trị cao cũng là gánh nặng đối với người bệnh. Dữ liệu ung thư quốc gia chưa được liên thông, đầy đủ cũng gây khó khăn cho việc đánh giá xu hướng và xây dựng chiến lược phòng, chống bệnh.

PGS.TS.BS Nguyễn Tri Thức, Thứ trưởng Bộ Y tế, cho rằng phòng chống ung thư cần được triển khai xuyên suốt từ truyền thông, dự phòng, sàng lọc, phát hiện sớm đến điều trị, dinh dưỡng, phục hồi chức năng và chăm sóc giảm nhẹ.

Theo Thứ trưởng, Việt Nam cần chuyển từ tư duy thụ động, chờ người bệnh đến bệnh viện khi đã mắc bệnh sang chủ động phòng bệnh và phát hiện sớm. Luật Phòng bệnh có hiệu lực từ ngày 1/7/2026 và Nghị quyết 72 của Bộ Chính trị đều nhấn mạnh việc tăng cường phòng bệnh, khám sức khỏe định kỳ, sàng lọc phát hiện sớm và chăm sóc sức khỏe chủ động.

Các chuyên gia khuyến cáo người dân cần hạn chế thuốc lá, rượu bia, duy trì chế độ ăn lành mạnh, tăng cường vận động, kiểm soát cân nặng; tiêm vaccine phòng HPV, viêm gan B và thực hiện sàng lọc ung thư theo khuyến cáo. Phát hiện bệnh càng sớm, cơ hội điều trị hiệu quả và kéo dài sự sống càng cao.

Nhật Thắng