Đề xuất ghép đổi chéo, thống nhất cơ chế giá và thanh toán BHYT trong ghép tạng

Bộ Y tế đề xuất mở rộng chi trả bảo hiểm y tế để thúc đẩy hiến, ghép tạng.

Theo hồ sơ đánh giá thực hiện Luật, hiện chưa ban hành được định mức kinh tế - kỹ thuật và giá dịch vụ lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người. Do đó, mỗi cơ sở ghép tạng đang xây dựng mức giá khác nhau. Chi phí một ca ghép thận hiện dao động khá lớn. Tại Bệnh viện Việt Đức, chi phí khoảng 200-500 triệu đồng/ca; Bệnh viện Bạch Mai khoảng 270 triệu đồng; Bệnh viện Đa khoa Trung ương Thái Nguyên khoảng 195 triệu đồng và Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ khoảng 129 triệu đồng. Trong khi đó, chi phí ghép gan tại một số bệnh viện có thể lên tới hơn 1 tỷ đồng/ca. Mức chi trả của BHYT cũng chưa đồng đều. Tại Bệnh viện Đại học Y Dược TP Hồ Chí Minh, BHYT chi trả khoảng 16,2% chi phí ghép gan và 17,6% chi phí ghép thận; tại Bệnh viện Nhi Trung ương, tỷ lệ chi trả trung bình khoảng 40-45%.

Dự thảo luật đề xuất giá dịch vụ ghép mô, bộ phận cơ thể người được thực hiện theo quy định của Luật Khám bệnh, chữa bệnh, bao gồm các chi phí hồi sức duy trì mô, bộ phận cơ thể người của người hiến có nguy cơ chết não, xác định chết não, lấy và đánh giá chất lượng mô, bộ phận cơ thể người, thực hiện ghép...

Đáng chú ý, dự thảo lần đầu bổ sung cơ chế “ghép đổi chéo”. Theo đó, trường hợp người hiến và người nhận trong cùng gia đình không tương thích về nhóm máu, kháng nguyên... có thể được ghép với người nhận, người hiến tương thích ở một cặp gia đình khác.

Trung tâm Điều phối Quốc gia về ghép bộ phận cơ thể người được đề xuất đảm nhiệm vai trò đầu mối quốc gia, phối hợp các đơn vị điều phối vùng để tìm kiếm, ghép cặp và điều phối các trường hợp ghép đổi chéo trên phạm vi toàn quốc.

Tính đến tháng 3/2026, Việt Nam đã thực hiện thành công 11.187 ca ghép bộ phận cơ thể người, mang lại cơ hội sống cho hàng nghìn người bệnh. Việc hoàn thiện cơ chế điều phối, giá dịch vụ và thanh toán BHYT được kỳ vọng góp phần tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người bệnh tiếp cận kỹ thuật ghép tạng.

Nhật Thắng