Chủ động khám mắt định kỳ, bảo vệ thị lực và chất lượng cuộc sống

Đừng chờ mắt mờ mới đi khám

Là người có thói quen chủ động chăm sóc sức khỏe, ông Nguyễn Huy Long (62 tuổi, xã Toàn Lưu) đã đến Bệnh viện Mắt Hà Tĩnh ngay khi xuất hiện triệu chứng đau nhức, nhìn mờ. Qua thăm khám, các bác sĩ phát hiện ông mắc glôcôm ở giai đoạn sớm, khi thị lực vẫn đạt 8/10.

“Nhờ được phát hiện và điều trị kịp thời, tôi được điều trị bằng laser kết hợp thuốc hạ nhãn áp, giúp kiểm soát bệnh mà chưa phải phẫu thuật. Sau vài ngày điều trị, mắt không còn đau nhức và tôi đã nhìn rõ hơn”, ông Long chia sẻ.

Phẫu thuật thay thủy tinh thể cho bệnh nhân tại Bệnh viện Mắt Hà Tĩnh

Trái lại, ông Phan Huy Thông (70 tuổi, xã Cẩm Xuyên) có tình trạng nhìn mờ kéo dài gần một năm nhưng vẫn chủ quan cho rằng đây là biểu hiện bình thường của tuổi tác. Chỉ đến khi thị lực suy giảm rõ rệt, ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày, ông mới đến cơ sở y tế thăm khám và được chẩn đoán thoái hóa hoàng điểm.

Việc phát hiện bệnh muộn khiến thị lực của ông đã suy giảm đáng kể, gây khó khăn cho quá trình điều trị và ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống.

Hai trường hợp với hai cách ứng xử khác nhau trước những dấu hiệu bất thường của mắt cho thấy tầm quan trọng của việc chủ động thăm khám. Với nhiều bệnh lý nhãn khoa, phát hiện sớm có ý nghĩa quyết định trong việc lựa chọn phương pháp điều trị, kiểm soát tiến triển và bảo tồn thị lực.

Theo bác sĩ Lê Văn Tịnh, Phó Giám đốc Bệnh viện Mắt Hà Tĩnh, nhiều bệnh lý về mắt diễn biến âm thầm, giai đoạn đầu ít có triệu chứng rõ rệt. Khi người bệnh nhận thấy thị lực suy giảm, tổn thương có thể đã tiến triển, làm hạn chế hiệu quả điều trị và khả năng bảo tồn thị lực.

Các bệnh lý thường gặp như đục thủy tinh thể, glôcôm, thoái hóa hoàng điểm, bệnh võng mạc do đái tháo đường... đều có thể gây suy giảm thị lực, thậm chí dẫn đến mù lòa nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời. Đáng lưu ý, một số bệnh có thể tiến triển ngay cả khi người bệnh chưa nhận thấy những thay đổi rõ rệt về khả năng nhìn.

Do đó, người dân không nên chỉ đi khám khi mắt đau nhức hoặc nhìn mờ mà cần hình thành thói quen kiểm tra mắt định kỳ. Đặc biệt, người trên 40 tuổi, người có tiền sử gia đình mắc glôcôm, người bị cận thị nặng, mắc đái tháo đường hoặc có các yếu tố nguy cơ khác cần được bác sĩ tư vấn lịch khám và tầm soát phù hợp. Tùy tình trạng sức khỏe và nguy cơ mắc bệnh, tần suất khám có thể từ 1-2 lần mỗi năm hoặc theo chỉ định chuyên môn.

Phát hiện sớm để bảo vệ thị lực

Thực tế tại Bệnh viện Mắt Hà Tĩnh cho thấy nhu cầu khám và điều trị các bệnh lý về mắt của người dân ngày càng tăng. Trong 9 tháng đầu năm 2026, bệnh viện tiếp nhận 18.794 lượt khám, tăng 12,7% so với cùng kỳ năm 2025; có 5.021 lượt bệnh nhân điều trị nội trú. Số ca phẫu thuật đục thủy tinh thể đạt 2.958 ca, tăng 20,1% so với cùng kỳ năm trước.

Những con số này phản ánh nhu cầu chăm sóc sức khỏe mắt ngày càng lớn, đồng thời đặt ra yêu cầu nâng cao nhận thức cộng đồng về phòng ngừa, phát hiện sớm và điều trị các bệnh lý nhãn khoa. Bên cạnh năng lực chuyên môn của cơ sở y tế, ý thức chủ động chăm sóc sức khỏe của mỗi người có vai trò quan trọng trong việc hạn chế nguy cơ suy giảm thị lực.

Bác sĩ Lê Văn Tịnh khuyến cáo, người dân cần chú ý những dấu hiệu bất thường như nhìn mờ, đau nhức mắt, nhìn méo hình, xuất hiện điểm đen hoặc vùng nhìn bị che khuất. Khi có các triệu chứng này, cần đến cơ sở y tế chuyên khoa mắt để được thăm khám, xác định nguyên nhân và điều trị phù hợp, không nên tự theo dõi kéo dài hoặc chủ quan cho rằng đó chỉ là biểu hiện của tuổi tác.

Người dân cũng không nên tự ý mua và sử dụng thuốc nhỏ mắt, đặc biệt là các loại thuốc chứa corticoid, khi chưa có chỉ định của bác sĩ. Việc sử dụng thuốc không đúng cách có thể làm bệnh tiến triển, gây ra tác dụng không mong muốn hoặc che lấp triệu chứng, ảnh hưởng đến quá trình chẩn đoán và điều trị.

Hưởng ứng Ngày Thị giác Thế giới 8/10/2026 với thông điệp “Yêu đôi mắt của bạn”, mỗi người hãy bắt đầu bằng những hành động thiết thực: khám mắt định kỳ, kiểm tra thị lực khi có dấu hiệu bất thường, điều trị sớm khi phát hiện bệnh và tuân thủ hướng dẫn của nhân viên y tế.

Bảo vệ đôi mắt không chỉ là gìn giữ khả năng nhìn mà còn góp phần duy trì sự độc lập trong sinh hoạt, khả năng lao động và chất lượng cuộc sống. Chủ động chăm sóc mắt hôm nay chính là cách thiết thực để mỗi người bảo vệ thị lực của bản thân, gia đình và phòng ngừa những trường hợp mất thị lực có thể tránh được.

Tuấn Dũng - Đoàn Loan