Cấp cứu ngoại viện, rút ngắn “thời gian vàng” để cứu người bệnh

Trong y học cấp cứu, thời gian có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với khả năng sống sót và phục hồi của người bệnh. Với các trường hợp đột quỵ, nhồi máu cơ tim, ngừng tuần hoàn hay đa chấn thương do tai nạn giao thông, việc chậm trễ trong sơ cứu và vận chuyển có thể làm tăng nguy cơ tử vong, để lại di chứng nặng nề. Bởi vậy, khả năng tiếp cận người bệnh sớm, thực hiện các biện pháp xử trí cần thiết ngay từ những phút đầu tiên là yếu tố quan trọng quyết định hiệu quả cấp cứu.

Cấp cứu ngoại viện tạo điều kiện thuận lợi người dân tiếp cận dịch vụ y tế một cách nhanh nhất

Ông Nguyễn Đình Lương (69 tuổi, ở xã Cẩm Duệ) chia sẻ: “Với người cao tuổi, những tình huống khẩn cấp như đột quỵ, nhồi máu cơ tim hay tai nạn khi ở nhà một mình luôn là nỗi lo thường trực. Vì vậy, mạng lưới cấp cứu ngoại viện có ý nghĩa rất thiết thực, giúp người dân được hướng dẫn sơ cứu, hỗ trợ y tế và tiếp cận cơ sở điều trị kịp thời, tăng cơ hội được cứu sống và giảm nguy cơ biến chứng”.

Từ tháng 5/2026, Hà Tĩnh tổ chức lại mạng lưới cấp cứu ngoại viện theo hướng huy động các bệnh viện, trung tâm y tế trên địa bàn cùng tham gia. Bệnh viện Đa khoa tỉnh Hà Tĩnh được giao làm đầu mối tiếp nhận thông tin, điều phối hệ thống cấp cứu 115, góp phần tăng cường kết nối giữa tổng đài với các đơn vị cấp cứu tại cơ sở.

Bác sĩ Đặng Diên, Phó Giám đốc Bệnh viện Đa khoa thị xã Kỳ Anh, cho biết: “Trong bối cảnh khu vực phía Nam Hà Tĩnh phát triển mạnh, thu hút đông đảo công nhân, người lao động đến làm việc, nhu cầu cấp cứu trước viện ngày càng cấp thiết. Tham gia mạng lưới cấp cứu ngoại viện giúp bệnh viện tăng cường phối hợp với các đơn vị trong tiếp nhận thông tin, điều phối lực lượng và hỗ trợ người bệnh ngay tại hiện trường. Qua đó, rút ngắn thời gian tiếp cận cấp cứu, nâng cao hiệu quả xử trí ban đầu và khả năng cứu sống người bệnh”.

Theo đề án, Tổ cấp cứu 115 của Bệnh viện Đa khoa tỉnh sẽ giữ vai trò đầu mối, điều phối hoạt động cấp cứu trên toàn tỉnh

Theo báo cáo của Sở Y tế, sau hơn 5 tháng triển khai, hệ thống cấp cứu ngoại viện bước đầu phát huy hiệu quả, góp phần nâng cao khả năng tiếp nhận, điều phối và xử trí các tình huống cấp cứu, từng bước hình thành mạng lưới phối hợp thống nhất trên toàn tỉnh. Từ ngày 15/5/2026 đến thời điểm báo cáo, Tổng đài 115 đã tiếp nhận 27.904 cuộc gọi, trong đó có 502 cuộc gọi thực tế cần xử lý cấp cứu và 10 cuộc gọi tư vấn, hướng dẫn y tế qua điện thoại. Tỷ lệ cuộc gọi được tiếp nhận, xử lý thành công đạt 98,05%.

Thông qua tổng đài, các yêu cầu cấp cứu được tiếp nhận, phân loại và điều phối đến đơn vị phù hợp. Các kíp cấp cứu thực hiện tiếp cận hiện trường, đánh giá tình trạng người bệnh, tiến hành các biện pháp xử trí ban đầu và vận chuyển đến cơ sở y tế phù hợp. Việc huy động các đơn vị tại nhiều địa phương góp phần giảm sự phụ thuộc vào các điểm cấp cứu tập trung, hạn chế thời gian di chuyển từ xa và tăng khả năng tiếp cận người bệnh sớm hơn.

Cùng với đó, hệ thống Tổng đài 115 từng bước đi vào hoạt động ổn định; quy trình cấp cứu ngoại viện được ban hành thống nhất trên toàn tỉnh, tạo cơ sở để các đơn vị phối hợp trong tiếp nhận thông tin, điều động lực lượng và xử trí người bệnh. Công tác đào tạo, tập huấn chuyên môn cũng được chú trọng. Trong thời gian trên, các đơn vị đã tổ chức 31 lớp tập huấn, đào tạo cho 1.131 nhân viên y tế; đồng thời tổ chức 6 lớp đào tạo cấp cứu ngoại viện cho cộng đồng và các lực lượng khác, với 355 người tham gia.

Năm 2026 đã tổ chức 31 lớp đào tạo, tập huấn cho các tổ cấp cứu ngoại viện và đội ngũ nhân viên cứu hộ cứu nạn, nhân viên y tế không chuyên.

Đối với Hà Tĩnh, địa bàn có khoảng cách giữa một số khu dân cư và cơ sở y tế còn lớn, việc mở rộng mạng lưới cấp cứu ngoại viện càng có ý nghĩa thiết thực. Khi lực lượng cấp cứu được bố trí tại nhiều địa phương và kết nối thông qua hệ thống điều phối chung, người bệnh có thêm cơ hội được hỗ trợ kịp thời, nhất là ở những khu vực xa trung tâm. Tuy nhiên, hiệu quả của mô hình không chỉ phụ thuộc vào số lượng xe cấp cứu mà còn đòi hỏi sự phối hợp thông suốt, năng lực chuyên môn của nhân viên y tế và khả năng xử trí ban đầu tại hiện trường.

Thực tế, quá trình vận hành hệ thống vẫn còn một số khó khăn. Mạng lưới tại một số địa bàn chưa đồng bộ, nhân lực trực cấp cứu ngoại viện còn mỏng; phương tiện và điều kiện bảo đảm hoạt động chưa đáp ứng đồng đều nhu cầu thực tế. Một số thời điểm xảy ra sự cố kỹ thuật, việc phối hợp và phản hồi thông tin giữa Tổng đài 115 với các tổ cấp cứu chưa thật sự kịp thời, ảnh hưởng đến quá trình điều phối.

Đáng chú ý, tình trạng gọi nhầm, gọi quấy rối hoặc liên hệ nhưng không phát sinh nhu cầu cấp cứu thực tế vẫn gây áp lực cho hệ thống, với hơn 3.000 cuộc gọi được ghi nhận theo báo cáo. Sau khi ngành Y tế phối hợp với lực lượng chức năng rà soát, xác minh và xử lý, tình trạng này đã giảm đáng kể. Dù vậy, nâng cao nhận thức của người dân về việc sử dụng số điện thoại 115 đúng mục đích vẫn là yêu cầu cần thiết, nhằm bảo đảm đường dây luôn sẵn sàng tiếp nhận và xử lý những trường hợp thực sự nguy cấp.

Hệ thống Tổng đài 115 từng bước đi vào hoạt động, quy trình cấp cứu ngoại viện được ban hành thống nhất trên toàn tỉnh,

Theo bác sĩ Nguyễn Minh Đức, TUV, Giám đốc Sở Y tế Hà Tĩnh: Cấp cứu ngoại viện là một mắt xích quan trọng trong chuỗi cấp cứu, từ tiếp nhận thông tin, điều phối lực lượng, sơ cứu tại hiện trường đến vận chuyển và tiếp nhận người bệnh tại cơ sở điều trị.

“Thời gian tới, ngành Y tế sẽ tiếp tục rà soát, củng cố nhân lực, phương tiện và hệ thống thông tin liên lạc; hoàn thiện cơ chế phối hợp giữa Tổng đài 115 với các đơn vị tham gia mạng lưới. Đồng thời, tăng cường đào tạo chuyên môn, kỹ năng cấp cứu cho nhân viên y tế và cộng đồng, từng bước nâng cao năng lực đáp ứng cấp cứu tại hiện trường”, bác sĩ Đức cho biết.

Cùng với củng cố nhân lực, phương tiện và quy trình chuyên môn, ngành Y tế sẽ đẩy mạnh truyền thông để người dân hiểu đúng chức năng của số điện thoại 115, biết cách cung cấp chính xác địa điểm, tình trạng người bệnh khi gọi cấp cứu; đồng thời phổ biến kỹ năng sơ cứu ban đầu trong cộng đồng. Sự phối hợp chủ động của người dân, từ việc nhanh chóng gọi cấp cứu, cung cấp thông tin đầy đủ đến thực hiện hướng dẫn sơ cứu phù hợp, sẽ góp phần nâng cao hiệu quả xử trí trước khi người bệnh được đưa đến cơ sở y tế.

Mục tiêu của mạng lưới cấp cứu ngoại viện không chỉ là đưa người bệnh đến bệnh viện nhanh hơn mà còn bảo đảm họ được tiếp cận các biện pháp cấp cứu cần thiết ngay từ những phút đầu tiên. Khi mạng lưới được kết nối đồng bộ, nhân lực được đào tạo bài bản, phương tiện đáp ứng yêu cầu và người dân nâng cao kỹ năng sơ cứu, “thời gian vàng” sẽ được tận dụng hiệu quả hơn, góp phần giảm nguy cơ tử vong, hạn chế di chứng và nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe cho người dân Hà Tĩnh.

Nhật Thắng