Chủ động phòng bệnh tay chân miệng trong năm học mới

Theo hệ thống giám sát bệnh truyền nhiễm, trong 8,5 tháng đầu năm 2026, cả nước ghi nhận gần 100.000 trường hợp mắc tay chân miệng, cao hơn 2,5 lần so với cùng kỳ năm 2025. Trong 4 tuần gần đây, trung bình mỗi tuần ghi nhận hơn 3.000 ca mắc. Số ca bệnh vẫn ở mức cao tại một số địa phương, chủ yếu là các tỉnh, thành phố lớn, đặc biệt tại khu vực miền Nam.

Tại Hà Tĩnh, tình hình tay chân miệng hiện vẫn ổn định, chưa ghi nhận sự gia tăng. Số liệu thống kê của Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Hà Tĩnh cho thấy, từ đầu năm đến nay, toàn tỉnh ghi nhận 128 trường hợp mắc. Tuy nhiên, số mắc thực tế có thể cao hơn do một số gia đình tự điều trị cho trẻ tại nhà.

Chị Cù Thị Bảo Trâm, ở TDP 29, phường Thành Sen, cho biết con gái hơn 2 tuổi mới mắc tay chân miệng. Sau khi phát hiện bệnh, gia đình đưa trẻ đi khám, chăm sóc và điều trị tại nhà; đồng thời cho trẻ nghỉ học để hạn chế nguy cơ lây bệnh cho các bạn cùng lớp.

Tại các khoa Nhi của bệnh viện, trung tâm y tế trên địa bàn tỉnh, số bệnh nhân tay chân miệng đến điều trị chưa có dấu hiệu gia tăng. Bs. Đặng Quang Minh, Trưởng khoa Nhi, Bệnh viện Đa khoa tỉnh, cho biết: “Chưa ghi nhận số bệnh nhân tay chân miệng điều trị tăng trong đợt này. Tại khoa thỉnh thoảng có tiếp nhận một ca tay chân miệng vào điều trị, những bệnh nhân này thường sốt không hạ, quấy khóc nhiều, giật mình... Sau khi điều trị, các bệnh nhân đều ổn định và xuất viện”.

Theo Ths. Nguyễn Chí Thanh, Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Hà Tĩnh, tay chân miệng là bệnh truyền nhiễm thường gặp ở trẻ nhỏ, có khả năng lây lan nhanh trong gia đình, cộng đồng và những nơi trẻ sinh hoạt tập thể như nhà trẻ, trường mầm non.

Bệnh lưu hành quanh năm và thường có xu hướng gia tăng vào tháng 9 và tháng 10. Đây cũng là thời điểm trẻ bắt đầu năm học mới, gia tăng tiếp xúc và sinh hoạt tập thể, qua đó làm tăng nguy cơ lây truyền nếu việc vệ sinh cá nhân, vệ sinh môi trường và phát hiện sớm trẻ mắc bệnh không được thực hiện tốt.

Để phòng bệnh, cha mẹ và người chăm sóc trẻ cần thực hiện tốt nguyên tắc “3 sạch”, gồm ăn uống sạch, ở sạch và bàn tay sạch.

Với ăn uống sạch, cần thực hiện ăn chín, uống chín, sử dụng nước sạch trong sinh hoạt; vệ sinh dụng cụ ăn uống của trẻ trước khi sử dụng. Không cho trẻ dùng chung khăn mặt, khăn tay, cốc, bát, thìa và các vật dụng cá nhân.

Ở sạch là thường xuyên vệ sinh nhà ở, lớp học và khu vực trẻ vui chơi. Các bề mặt, vật dụng trẻ thường xuyên tiếp xúc như đồ chơi, dụng cụ học tập, bàn ghế, tay nắm cửa, tay vịn cầu thang, sàn nhà cần được làm sạch bằng xà phòng hoặc chất tẩy rửa thông thường. Nhà ở, lớp học cần thông thoáng, sạch sẽ; chất thải và tã của trẻ phải được thu gom, xử lý hợp vệ sinh.

Trẻ mắc tay chân miệng điều trị tại cac cơ sở y tế

Đặc biệt, cần duy trì bàn tay sạch. Trẻ, cha mẹ và người chăm sóc trẻ cần thường xuyên rửa tay bằng xà phòng và nước sạch, nhất là trước khi chế biến thức ăn, trước khi ăn hoặc cho trẻ ăn, sau khi đi vệ sinh, sau khi thay tã hoặc vệ sinh cho trẻ và sau khi chăm sóc trẻ mắc hoặc nghi mắc bệnh.

Đối với nhà trẻ, trường mầm non và các cơ sở giáo dục, cần bảo đảm đủ nước sạch, xà phòng và nơi rửa tay thuận tiện cho trẻ; hướng dẫn, duy trì thói quen rửa tay bằng xà phòng. Đồng thời, thường xuyên vệ sinh lớp học, đồ chơi, dụng cụ học tập và các bề mặt trẻ thường xuyên tiếp xúc; theo dõi sức khỏe trẻ trong thời gian ở trường để phát hiện sớm những biểu hiện nghi ngờ mắc bệnh.

“Khi trẻ có biểu hiện sốt, loét miệng hoặc xuất hiện phỏng nước ở lòng bàn tay, lòng bàn chân, đầu gối, mông hoặc các biểu hiện nghi ngờ khác, cơ sở giáo dục cần thông báo cho cha mẹ hoặc người chăm sóc để đưa trẻ đi khám, được tư vấn kịp thời. Nếu ghi nhận các trường hợp mắc bệnh hoặc biểu hiện bất thường tập trung trong cùng lớp, nhóm trẻ, cần chủ động phối hợp với cơ quan y tế địa phương để được hướng dẫn các biện pháp phòng, chống phù hợp”, ThS. Nguyễn Chí Thanh nhấn mạnh.

Khi trẻ có biểu hiện nghi mắc tay chân miệng, cha mẹ và người chăm sóc cần cho trẻ nghỉ học, hạn chế tiếp xúc gần với trẻ khác; không dùng chung đồ dùng cá nhân, dụng cụ ăn uống. Đồng thời, tăng cường vệ sinh bàn tay, đồ chơi, vật dụng và các bề mặt trẻ thường xuyên tiếp xúc; đưa trẻ đến cơ sở y tế để được khám, tư vấn và hướng dẫn chăm sóc phù hợp.

Đặc biệt, cần đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường như sốt cao hoặc sốt khó hạ, giật mình nhiều, run tay chân, quấy khóc bất thường hoặc li bì, nôn nhiều, thở bất thường hoặc tình trạng sức khỏe diễn biến xấu.

Tay chân miệng có thể được phòng ngừa bằng những biện pháp vệ sinh đơn giản, nhưng cần thực hiện thường xuyên tại gia đình và trường học. Trong thời điểm trẻ bước vào năm học mới, sự chủ động của cha mẹ, người chăm sóc và các cơ sở giáo dục có ý nghĩa quan trọng trong hạn chế lây lan bệnh, bảo vệ sức khỏe trẻ em và cộng đồng.

Thu Hòa