Hà Tĩnh giữ vững “chốt gác” y tế dự phòng trong bối cảnh vận hành chính quyền 2 cấp

 Lãnh đạo CDC và đoàn công tác khảo sát tình hình phòng chống dịch tại Trạm Y tế phường Thành Sen

Năm 2025, nhiều địa phương trên cả nước đối mặt với diễn biến phức tạp của các loại dịch bệnh truyền nhiễm như sốt xuất huyết (SXH), tay chân miệng, sởi, cúm mùa… Trong bối cảnh đó, Hà Tĩnh vẫn giữ được “nhịp ổn định” nhờ sự vào cuộc sớm, đồng bộ của ngành y tế từ tỉnh cơ sở, đặc biệt là việc duy trì chặt chẽ hoạt động giám sát dịch bệnh tại cộng đồng. Theo thống kê của ngành y tế, toàn tỉnh chỉ ghi nhận 70 ca SXH, giảm 25% so với năm 2024, không có trường hợp tử vong; hơn 1.000 ca sởi, gần 11.000 ca cúm mùa. Các bệnh truyền nhiễm khác như thủy đậu, tay chân miệng, quai bị… đều được phát hiện sớm, khoanh vùng, xử lý triệt để, không để lây lan diện rộng. Những kết quả này cho thấy hiệu quả rõ nét của chiến lược phòng, chống dịch dựa vào y tế dự phòng và y tế cơ sở.

 Sau khi thành lập Trạm Y tế xã Cẩm Xuyên, lãnh đạo cùng cán bộ CDC tổ chức họp với chính quyền địa phương và trạm y tế xã Cẩm Xuyên, cùng trao đổi về công tác phòng chống dịch

Không chỉ kiểm soát tốt các bệnh truyền nhiễm thường gặp, Hà Tĩnh còn tiếp tục duy trì vững chắc thành quả phòng, chống sốt rét. Nhiều năm liền, địa phương không ghi nhận ca sốt rét nội địa. Riêng trong năm 2025, toàn tỉnh chỉ phát hiện 8 ca sốt rét ngoại lai, tất cả đều được xử lý sớm, điều trị kịp thời, không để bệnh lây lan trong cộng đồng. Song song với đó, công tác tiêm chủng mở rộng tiếp tục được triển khai đồng bộ, hiệu quả. Tỷ lệ tiêm chủng đầy đủ cho trẻ dưới 1 tuổi đạt 95,6%; tiêm vắc-xin viêm gan B sơ sinh trong 24 giờ đạt trên 90%; tiêm viêm não Nhật Bản mũi 3 và các đợt bổ sung vắc-xin sởi đều đạt 95%. Đây được xem là “lá chắn” quan trọng giúp giảm nguy cơ bùng phát các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm trong cộng đồng.

Thực tế tại cơ sở cho thấy, công tác giám sát dịch bệnh dựa vào cộng đồng tiếp tục phát huy hiệu quả. Bà Nguyễn Thị Hương (TDP Đoài Thịnh, phường Trần Phú) cho biết: “Cán bộ y tế phường và tổ dân phố thường xuyên xuống tận nhà hướng dẫn diệt lăng quăng, vệ sinh môi trường, theo dõi các dấu hiệu bất thường. Nhờ vậy, môi trường khu dân cư luôn sạch sẽ, nhiều năm liền không xảy ra dịch SXH”.

Các cán bộ đầu mối CDC trực tiếp giám sát, hướng dẫn sử dụng phần mềm tiêm chủng tại Trạm Y tế xã Toàn Lưu.

Theo Thạc sĩ Nguyễn Chí Thanh – Giám đốc CDC tỉnh, “Kết quả đạt được là nhờ hệ thống y tế dự phòng từ tỉnh đến cơ sở đã chủ động triển khai các biện pháp phòng, chống dịch từ rất sớm. Tăng cường giám sát dịch bệnh tại cộng đồng, phát hiện sớm nguy cơ để kịp thời xử lý, không để dịch lan rộng. Trong bất kỳ mô hình tổ chức nào, nếu y tế dự phòng giữ được sự chủ động thì công tác phòng, chống dịch vẫn bảo đảm hiệu quả”.

Thực hiện Quyết định số 3310/QĐ-UBND ngày 26/12/2025 của UBND tỉnh về việc chuyển giao các trạm y tế cấp xã và toàn bộ chức năng, nhiệm vụ lĩnh vực y tế dự phòng từ tuyến huyện về UBND cấp xã quản lý, một trong những yêu cầu đặt ra là bảo đảm hoạt động chuyên môn không bị gián đoạn. “Để đáp ứng yêu cầu này, CDC Hà Tĩnh đã chủ động ban hành văn bản hướng dẫn, cung cấp đầy đủ thông tin đầu mối lãnh đạo, các khoa, phòng chuyên môn để các trạm y tế xã, phường thuận tiện liên hệ, phối hợp trong chỉ đạo tuyến, hỗ trợ chuyên môn. Việc công khai danh sách đầu mối phụ trách từng lĩnh vực như phòng, chống bệnh truyền nhiễm, tiêm chủng mở rộng, dược - vật tư y tế, xét nghiệm, dinh dưỡng, sức khỏe môi trường, y tế trường học, phòng, chống bệnh không lây nhiễm, HIV/AIDS… đã giúp tăng tính kết nối hai chiều giữa CDC tỉnh và y tế cơ sở, bảo đảm các hoạt động y tế dự phòng tiếp tục được triển khai thống nhất, thông suốt trong mô hình tổ chức mới. Thời gian tới, CDC Hà Tĩnh sẽ tiếp tục tăng cường hỗ trợ chuyên môn, thành lập các tổ, nhóm kết nối trực tuyến với cơ sở nhằm bảo đảm công tác y tế được vận hành thông suốt, hiệu quả, góp phần bảo vệ và nâng cao sức khỏe Nhân dân trong giai đoạn chuyển đổi hiện nay”, Thạc sĩ Nguyễn Chí Thanh nhấn mạnh.

và trực tiếp hướng dẫn việc bảo quản vắc xin tại các trạm y tế.

Ở cấp xã, vai trò của chính quyền địa phương được xác định rõ hơn. Ông Bùi Quang Hiếu - Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Mai Phụ cho biết: “Khi trạm y tế được chuyển giao về cấp xã quản lý, trách nhiệm của cấp ủy, chính quyền xã trong lĩnh vực y tế càng nặng nề hơn. Xã xác định rõ, phòng, chống dịch bệnh không chỉ là nhiệm vụ của ngành y tế mà là trách nhiệm chung của cả hệ thống chính trị. Chúng tôi tăng cường phối hợp với CDC tỉnh, tập trung chỉ đạo, giám sát trạm y tế, các đoàn thể, tổ dân cư để kịp thời phát hiện, xử lý nguy cơ dịch bệnh ngay từ cơ sở. Bên cạnh đó, việc phát huy vai trò của cộng đồng, nâng cao ý thức phòng bệnh của người dân là yếu tố then chốt để bảo vệ thành quả phòng, chống dịch trong điều kiện mới.”

Thực tiễn cho thấy, khi y tế dự phòng giữ được vai trò “xương sống”, chính quyền cơ sở thực sự vào cuộc và hệ thống chỉ đạo tuyến được vận hành thông suốt, công tác phòng, chống dịch bệnh sẽ đạt hiệu quả bền vững.

Thanh Loan